Sia 'Oatu 'a e 'Uluaki Nota .
Naʻe tuku ia ʻe he tamai ʻa Siá ʻi he laine muí neongo ʻene ʻikai hivá. Naʻá ne pehē, “Kuo pau ke puleʻi ʻe ha taha ʻa e ngaahi seá.” Naʻe lototaha ʻa e palōfita koloaʻiá ʻe lava ke ʻaonga ha finemui ʻo ʻikai ke ne fakahinohinoʻi ha taha. Naʻe siofi ʻe Sia ʻa e fefaʻuhi ʻa e kau hiva ʻi ha konga peá ne fanongo tonu ki he feituʻu naʻe fefufūʻaki ai ʻa e ngaahi leʻó.
Ko e ʻaho 28 ia ʻo Mē 1970 ʻi Nukuʻalofa. Naʻá ne manatuʻi ʻene akoʻi ha ngaahi kau hiva ʻi ha senituli kimui ange. ‘I ha uike ‘e taha, ‘e ngata ai ‘a e aleapau malu‘i ‘a Tonga ‘i Pilitānia, ‘o fakaava ai ha vahe fakavaha‘apule‘anga fo‘ou ki ha pule‘anga ‘oku ‘i ai hono hisitōlia lōloa. Ko e ngaahi fakatahataha fakakoló ‘e fiema‘u ki ai ha kau faiva. Naʻá ne ʻiloʻi ʻe lava ʻe ha kulupu mateuteu ʻo ikunaʻi ha ngāue ʻo fakalaka atu ʻi ha pakipaki ʻi ha efiafi ʻe taha.
Naʻá ne kole ke ne tataki ha ʻahiʻahi ʻe taha kimuʻa pea toki aʻu mai ʻa e taki angamahení. Naʻe fakafisi ʻene tamaí, peá ne toki fakaʻatā ha miniti ʻe hongofulu mā nima he naʻe ʻosi tatali mai ʻa e laine ʻi muí. Naʻe ʻikai ke fakamālohiʻi ʻe Sia ha founga foʻou ki he mūsika naʻe ʻilo ʻe he kau hivá. Naʻá ne fanongo, liliu ʻa e fokotuʻutuʻú, pea kole ki he ngaahi leʻo fakalongolongó ke nau tokoni ʻi he feituʻu ʻe lava ke fanongo ki aí.
Naʻe liliu ʻa e leʻó. Naʻe fakafokifā pē ʻene puke ʻe ha tokotaha hiva matuʻotuʻa ange ʻa ia naʻe fai kiate ia ko ha fehokotakiʻanga vaivai ha laine ʻi he loto falala. Naʻe tuʻu ʻa Sia kimuʻa pea ʻosi ʻa e taimi naʻe vaheʻí peá ne ʻeke ki he kulupú pe ko e hā ʻoku ongo kehé. Naʻe tali ʻe he kau hivá ʻi heʻenau ngaahi lea pē ʻanautolu. Naʻe hā ngali ʻita ʻene tamaí ʻi hono fakatupu ʻe he miniti ʻe hongofulu mā nimá ha fetalanoaʻaki naʻá ne fakaʻehiʻehi mei ai ʻi ha ngaahi māhina.
Naʻe ʻoatu ʻe he palōfitá ha holo lahi kapau ʻe kei hoko pē ʻene tokotaha tā solo naʻá ne filí ko e senitā ʻo e fasi kotoa pē. Naʻe fokotuʻu ʻe Sia ha polokalama fakakomiuniti ʻoku fakaʻaliʻali totonu ai ʻa e tokotaha tā solo, ʻo ʻikai ke fokotuʻu ʻi he leʻo kotoa pē. Naʻe toʻo ʻe he palōfitá ʻa e holó. Naʻe ui ia ʻe heʻene tamaí ko ha fakatamaki, pea naʻe ongoʻi ʻe Sia ʻa e manavasiʻi motuʻa ke ʻaonga pē lolotonga ʻene fakalongolongó.
Naʻe ʻoatu ʻe ha fineʻeikí ha lotoʻā, pea naʻe nō ʻe ha ʻapiako ha ngaahi sea. Naʻe tānaki ʻe he tokotaha hiva matuʻotuʻá ha ngaahi kaungāʻapi ne nau loto fie tokoni. Naʻe tauhi ʻe Sia ke lava ʻo puleʻi ʻa e ngaahi ʻahiʻahí pea ʻeke ki he kau fakaʻaliʻalí pe ko e fē ʻa e nāunau ʻoku nau fie vahevahé. Naʻe ʻikai feʻunga ha ngaahi konga ʻe niʻihi ki hono fakaʻaongaʻi ʻe he kakaí ni pea naʻe kei ʻi tuʻa pē ʻi he polokalamá. Ko e fakaʻapaʻapá ko ha konga ia ʻo e teuteú, ʻo ʻikai ko ha fakafaingataʻaʻiaʻanga ki ha fakaʻaliʻali lelei.
Naʻe aʻu mai ʻa e tokotaha tā solo ʻo ʻamanaki ki ha kole fakamolemole. Naʻe ʻoange ʻe Sia ha feituʻu mahino mo fanongo ki heʻene ngaahi fokotuʻú. Naʻá ne ʻiloʻi ko e hiva mo e niʻihi kehé naʻe ʻikai ke ne ʻai ia ke ne pulia. Naʻe feinga ʻa e palōfitá ke tohoakiʻi ia ʻaki ha totongi fakaʻaliʻali fakatāutaha. Naʻá ne fili ʻa e kau hiva, ʻo ne ʻohovale feʻunga ke ne kata ʻi he ʻosí.
‘I he ‘aho 4 ‘o Suné, na‘e liliu ai ‘a e fokotu‘utu‘u fakapolitikalé. Naʻe ʻalu ʻa Sia mo hono fāmilí ki he ngaahi meʻa fakapuleʻangá, pea nau toki teuteuʻi ʻenau fakaʻaliʻali fakakomiuniti fakakaukauʻí. Naʻe fakamanamanaʻi ʻe he ʻuhá ʻa e lotoʻaá. Naʻá ne taʻofi ha founga kehe ʻoku ʻufiʻufi feʻunga mo e ʻapiakó kae ʻikai ke ne ʻamanaki ʻe fakaʻapaʻapaʻi ʻe he ʻeá ha ʻaho fakahisitōlia. Naʻe houa ʻe taha ʻa e hiki ko ʻení pea fakahaofi ʻa e efiafí.
Naʻe aʻu mai ʻa e palōfitá ʻo ne ʻilo ʻoku fonu ʻa e loki ʻo e ʻapiakó. Naʻá ne lāunga ʻo pehē ʻoku ʻikai ke fakaʻapaʻapaʻi ʻa e feituʻú. Pea naʻe fai ʻe he tokotaha hiva lahi angé ʻa e ʻuluaki lainé, ʻo mahino mo tuʻu maʻu, pea naʻe ʻikai ke ngaʻunu ʻa e lokí. Naʻe fakahinohino ʻa Sia ʻo ʻikai haʻane lea fekauʻaki mo ia. Naʻe tangutu ʻene tamaí ʻi he laine muʻá, ʻo ne fanongo ki ha ngaahi leʻo maheni kuo fokotuʻutuʻu ki ha meʻa naʻe ʻikai ke ne teitei fakaʻatā ia ke ne feinga ki ai.
Naʻe hoko mai ʻa e taimi ʻo e tokotaha tā solo, pea naʻá ne hū mai ʻi he momeniti totonu tonu, ʻo poupouʻi kae ʻikai ke fakaʻauha ʻe he kulupú. Naʻe ʻalu hake ʻa e pakipakí kimuʻa pea toki ʻosi fakaʻaufuli ʻa e foʻi hiva fakaʻosí. Naʻe ʻeke ʻe ha tokotaha fokotuʻutuʻu ako fakakaukauʻi pe ko hai naʻá ne teuteuʻi ʻa e kau hiva. Naʻe tuhu ʻa e fefine hiva lahí kia Sia kimuʻa pea toki fakakaukau ʻene tamaí ki he founga ke ne talí.
Naʻá ne tuʻu hake ʻo fakahingoa hono ʻofefiné ko e talēkita. Naʻe hangē naʻe lahi ange ʻa e fakamole ʻa e ngaahi leá kiate ia ʻi he holo naʻe molé. Naʻe tali kinaua ʻe Sia ʻo ʻikai liliu ʻa e momenití ko ha tautea. Naʻe fokotuʻu ʻe he tokotaha fokotuʻutuʻú ha ngaahi fakataha mūsika fakakolo mo ha ngaahi fakaʻaliʻali fakapuleʻanga, ʻo ʻi ai ha totongi, fefonongaʻaki, mo ha ako ki he kau tokoni fakalotofonuá.
Naʻe ʻoange ʻe he kōmisoní kia Sia ha ngāue tuʻumaʻu pea fakaʻatā ʻene tamaí ke ne fakasiʻisiʻi e ngaahi ngāue fakafiefia fakatupu vaivaí. Naʻe hoko ʻa e tokotaha hiva lahi angé ko ha tokoni totongi, pea naʻe akoʻi ʻe he tokotaha hiva tokotahá ʻa e kau faiva kei talavou angé. Na‘e ‘oatu ki mui ‘e he palōfita ki mu‘á ‘a e holó ‘i ha ngaahi tu‘unga anga-maheni. ʻI he taimi ko ʻení naʻe lava ke fakapapauʻi ʻe he kau hiva pe ʻoku feʻunga ia mo e polokalamá kae ʻikai ko e fakafisi ʻe fakangata kinautolú.
ʻI he ʻuluaki ʻaho fakamanatú, naʻe maʻu ʻe Sia ʻene tamaí ʻokú ne fokotuʻutuʻu ha ngaahi sea. Naʻá ne kamata ke tokoni, ka naʻá ne talaange ʻoku tatali mai ʻa e kau hivá. Naʻá ne ʻosi ʻai ha maaka ʻi he tuʻunga ʻo e taki ʻo e faivá ʻo tohi ʻi ʻolunga hono hingoa nounoú. ‘I tu‘á, na‘e toe kamata ai ha fakatahataha. ʻI loto, naʻe mateuteu ʻa e laine ʻi muí ke fanongoa, pea faifai pea laka atu ʻa e fefine naʻá ne hiki iá ki muʻa.