Wanpela sain wantaim wanpela sain
Ol i tokim Anna long swipim raun long redio we i no gat nois, na noken tatsim. "Dispela set i kost moa long pe bilong yu long yia," opis saplaia i tok. Em i lukluk long koneksen bilong bateri we i bagarap pinis na klostu em i lap. Orait em i tingim olsem dispela meri em i bin werim apron bilong em i no bin kisim tok orait long lap long wanpela saplaia.
Deit we i stap antap long tebol em 9 Septemba 1975. Port Moresby i redi long kisim indipendens. Anna i tingim ol dijitel redio, ol piksa bilong netwok, na wanpela mentenens veni bilong wanpela senturi bihain. Long hia em i gat wanpela brum, pe bilong klinim haus, na save bilong teknikel we bai i no gat as bilong en inap wanpela i larim em i pruvim dispela.
Anna i tingim namba 16. Ol selebresen bilong indipendens na ol nupela lokal sevis bai nidim ol gutpela toksave; em i ken givim ol wok sekim pastaim long holide pastaim long ol narapela i luksave long op. Em i bin makim ol spesel koneksen na traim set bilong transpot opis. Em i save stretim ol nomol deliveri, tasol sapos wanpela mesej i no kamap, dispela inap long bagarapim yu. Wanpela gutpela wik inap mekim em i kamap wanpela saplaia na i no wanpela klina.
Anna i askim tok orait long sekim bihain long em i pinisim plua. Papa bilong haus i no laik tru long wanbel long wanpela kondisen: nogat sas sapos em i no tokaut klia long asua. Anna i katim pawa gut na sekim koneksen. Em i klinim kontek wantaim ol gutpela tul, pasim gut, na sekim saplai pastaim long em i traim narapela tes.
Redio i kamap laip. Anna i no tok olsem wanpela nek i pairap i soim olsem olgeta 'circuit' i gutpela tru. Em i sekim ol kontrol, harim tok bilong opereta, na tokim em long wanem samting em i bin stretim na wanem samting em i mas was yet long en. Papa bilong haus i bin baim em moa long dispela aua winim mani em i bin kisim insait long tripela de bilong swipim haus.
Wanpela draiva i bringim wanpela lam we i save bagarap taim kar bilong em i baun. Anna i painim wanpela lus koneksen, i no wanpela nogut balb. Em i raitim dispela asua na stretim long wanpela eksasais buk. I no long taim na papa bilong opis i givim em wanpela kona bilong wanpela haus sel. Wanpela kapenta i wokim wanpela bens; em i baim em long ol wok em i pinisim.
Saplaia i kamap wantaim wanpela 'glossy' buklet. "Ol hap we ol i yusim pinis na wanpela skulbuk," em i tok. "Yu bai bagarapim wanpela man." Anna i wanbel olsem sapos ol i no lukautim gut ol samting, dispela inap kamapim hevi. Em i soim em lista bilong ol samting em i no laikim: ol ikwipmen em i no gat ol tul o save long sevim. Em i bin ting olsem em bai i gat pasin antap na em i kisim wanpela mak we em i no inap tok bilas long en.
Em i stat long tokim ol kastoma olsem em i bin bagarapim wanpela bateri set. Wanpela man i bringim i kam long bens bilong em na askim em long bekim. Anna i luksave long dispela yunit: em i bin klinim wanpela kontrol tasol em i no bin givim bateri bilong en. Wok rekot bilong em i kolim dispela seperet pawa rong we em i bin tokim em long stretim. Em i no bin tingim dispela bihain long saplaia i bin tok em i mas stretim hariap.
Em i no sutim tok long kastoma, em i askim em long lukim wanpela 'controlled test'. Wantaim wanpela saplai saplai, set i wok gut. Wantaim saspek koneksen, em i feil taim ol i muvim. Em i mekim gen dispela tes na i no gat ol samting i hait, na em i putim nem long ol kebol long ai bilong man. Dispela bikpela pe bilong intanel feil i bin stap tasol long estimet bilong saplaia.
Kastoma i karim tupela set na rait tes risal bilong Anna i go long opis we em i bin baim dispela samting we i no stret long stretim. Tupela narapela kastoma i skelim ol invois bilong ol. Nogat wanpela man i mas kamapim wanpela plen. Ol sas we ol i bin raitim long pepa i inap long askim long ol i mas tokaut long dispela. Saplaia i tok ol i mas bekim mani bilong ol na i no larim dispela hevi i kamap olsem wanpela bikpela fomal komplen.
Anna i yusim namba wan bikpela mani em i kisim long baim ol gutpela masin bilong skelim samting. Em i kisim wanpela yangpela helpim husat inap long solder gut moa long em yet na em i baim em long dispela skil na em i no tingim em olsem wanpela fri wokman. Em i lainim em long ol lokol pat sos. Trening bilong em long nau na save bilong em i kamap gutpela wantaim.
Long 16 Septemba, Papua Niugini i kamap indipenden. Long wanpela bung bilong komyuniti, redio bilong transpot opis we ol i bin stretim i bin karim ol toksave bilong kodinesen we ol i bin wanbel long en taim wanpela spea i no wok. Ol hap na tes bilong Anna i mekim na em i wok gut. Papa bilong opis i soim em long ol bisnis long ples olsem teknisen husat i bin kisim sevis. Saplaia husat i bin tok bilas long em i sanap namel long ol manmeri i harim tok.
Tripela kampani i wok bung wantaim long mekim wanpela yia bilong mentenens, na dispela i givim mani long wokim wanpela gutpela woksop na namba tu bens. Mama bilong Anna i lusim wanpela rum em i bin kisim dinau long en na i go sindaun long wanpela haus we pikinini meri bilong em i bin baim long wok bilong em. Olgeta yunit we ol i stretim i lusim wantaim wanpela deit eksplenesen. Yangpela asisten i lainim ol akaun na kamap 'foreman'; nesenel opening i bin painim ol i redi, na i no wet ausait long dua bilong narapela man.
Wanpela yia bihain, olpela saplaia i askim sapos em i nidim wanpela saveman bilong salim ol samting. Anna i givim wanpela wok bilong traim long wanpela nomol pe, wantaim olgeta kleim long ol ikwipmen i mas kisim inspeksen. Em i lukluk strong long nem bilong man bilong klinim haus we ol i bin penim antap long dua. Insait, wanpela redio i bekim wanpela kol, na yangpela asisten i sainim wok we em i pinisim.