Λέξεις που αλλάζουν
Αθήνα, 28 Αυγούστου 1843: ο μαθητευόμενος του τυπογράφου χτύπησε μια σελίδα με το πίσω μέρος του χεριού του και κατηγόρησε την Κάτια για τα λάθη της. Ο αφέντης του χρωστούσε χρήματα, οι πελάτες του μαγαζιού έφευγαν και ο νεότερος εργάτης έκανε μια βολική εξήγηση. Της είπαν να καθαρίσει το λόγο πριν φτάσουν σημαντικοί άνδρες για να συζητήσουν την όλο και πιο ανήσυχη πολιτική της πόλης.
Η Κάτια είχε επιμεληθεί τεχνικά βιβλία σε ένα μέλλον στιγμιαίων διορθώσεων. Τώρα στεκόταν μπροστά σε μεταλλικές θήκες, θυμόταν ένα αργό τρένο, ένα τούνελ που τρεμοπαίζει και μετά αυτό το αδύνατο πρωινό. Τα χέρια του νέου της κορμιού γνώριζαν ήδη πώς να σηκώνουν ένα ραβδί σύνθεσης. Το μυαλό της ήξερε κάτι που το μαγαζί δεν γνώριζε: μια διόρθωση ήταν άχρηστη, εκτός αν μπορούσε να ακολουθηθεί ο δρόμος της.
Η Κάτια αναγνώρισε την Αθήνα στο χείλος μιας συνταγματικής καμπής. Σύντομα οι άνθρωποι θα ήθελαν να διαβάσουν προτάσεις, να συγκρίνουν επιχειρήματα και να παρακολουθήσουν συζητήσεις στη συνέλευση. Το κατάστημα του Leon τυπώθηκε αργά, επειδή κάθε αλλαγή ξεκινούσε από έναν ακατάστατο σωρό τύπου. Του πρόσφερε ένα παζάρι: αφήστε την να αναδιοργανώσει μια δουλειά και να της πληρώσει ένα μερίδιο από τα αντίτυπα που πουλήθηκαν και όχι τον σαρωτικό μισθό μιας άλλης μέρας.
Διαχώρισε τις επαναχρησιμοποιήσιμες επικεφαλίδες από την αλλαγή κειμένου, επισήμανε εγκεκριμένες ρυθμίσεις και ετοίμασε μια καθαρή σελίδα που θα μπορούσε να φιλοξενήσει μια νέα αναφορά χωρίς να τα ξαναφτιάξει όλα. Μια δασκάλα τη βοήθησε να ελέγξει ποιες εξηγήσεις ήθελαν οι απλοί αναγνώστες. Η Κάτια γνώριζε την επερχόμενη ζήτηση. γνώριζε τους αναγνώστες της πόλης. Μαζί σχεδίασαν ένα σύντομο, προσιτό φύλλο δημοσίων υποθέσεων αντί για έναν ακριβό τόμο που θα έφτανε μετά το τέλος της διαμάχης.
Ο Λέον φοβόταν ότι τα απούλητα αντίτυπα θα τον κατέστρεφαν. Η Κάτια πρότεινε τη λήψη προκαταβολικών συνδρομών για μια μικρή πρώτη σειρά. Έφερε ένα δείγμα στα καταστήματα και τα καφενεία, απαντώντας σε ερωτήσεις μέχρι να πονέσει ο λαιμός της. Σαράντα αναγνώστες πλήρωσαν πριν το βράδυ. Ο μαθητευόμενος, ο Πάνος, χλεύασε ότι είχε βρει απλώς σαράντα συγγενείς. Η Κάτια έβαλε τα κέρματά τους δίπλα σε μια παραγγελία για χαρτί και άρχισε να φτιάχνει τη δεύτερη σελίδα.
Η πρώτη της διάταξη ήταν πολύ πυκνή. Ο δάσκαλος επεσήμανε ότι οι αρχάριοι χρειάζονταν χώρο, όχι απλώς περισσότερες λέξεις ανά σελίδα. Η Κάτια άκουσε και το έβαλε ξανά. Στην παλιά της ζωή είχε συχνά εξηγήσει τι έπρεπε να χρειάζονται οι αναγνώστες. Εδώ μια γυναίκα που κρατούσε το φθαρμένο τετράδιο ασκήσεων ενός παιδιού της έδειξε τι πραγματικά χρειάζονταν.
Ο Πάνος έφυγε για να βοηθήσει τον ξάδερφό του να τυπώσει ένα αντίπαλο φύλλο, υποσχόμενος διπλάσιες σελίδες. Η Κάτια θέλησε να απαντήσει με μεγαλύτερη έκδοση και μετά ανάγκασε τον εαυτό της να υπολογίσει το έργο. Θα τύπωνε λιγότερες σελίδες στην ώρα της και θα τις έκανε χρήσιμες. Ο Λέον συμφώνησε απρόθυμα. Ο δάσκαλος έφερε αναφορές με επώνυμους συγγραφείς και η Κάτια αρνήθηκε μια συγκλονιστική φήμη ότι κανείς δεν θα έβαζε υπογραφή από κάτω.
Το βράδυ που έπρεπε να εκδοθεί το θέμα τους, ο Τύπος ανέπτυξε ένα σφάλμα που κατέστρεψε την ευθυγράμμιση. Ο Λέον κοίταξε τα χαλασμένα σεντόνια σαν να είχε ήδη κλείσει το μαγαζί. Η Κάτια κάλεσε έναν ξυλουργό, χώρισε την εργασία σε επαναφορά, κοπή και στέγνωμα και μετέφερε τον εγκεκριμένο τύπο σε μια δανεική μικρή πρέσα. Η ξυλουργός επισκεύασε το κύριο μηχάνημα ενώ δημιούργησε τις πρώτες σελίδες αντί να περιμένει να εξαφανιστεί όλο το πρόβλημα.
Με την ανατολή του ηλίου, το σύντομο φύλλο τους έφτασε στους συνδρομητές. Ο μεγαλύτερος αντίπαλος του Πάνου ήταν ακόμα ημιτελής. Ένας βιβλιοπώλης διάβασε δυνατά τη σαφή εξήγηση της Κάτιας και ζήτησε πενήντα αντίτυπα. άλλος ήθελε πάγια προσφορά. Μέχρι το μεσημέρι, ο μικρός Τύπος είχε κερδίσει περισσότερες παραγγελίες από όσες είχε δει το κατάστημα του Leon εδώ και εβδομάδες. Ο Πάνος έφτασε προσφερόμενος να κουβαλήσει δεμάτια και βρήκε τη σκούπα που της έδωσε κάποτε ακουμπισμένη δίπλα σε έναν κατειλημμένο πάγκο εργασίας.
Η Κάτια πλήρωσε πρώτα τον μάστορα και έστειλε στον δάσκαλο το συμφωνημένο μερίδιό του. Στη συνέχεια, πρότεινε μια δεύτερη συμφωνία στον Leon: τα κέρδη της θα αγόραζαν ένα μερίδιο στο κατάστημα και θα διαχειριζόταν τη νέα έκδοση. Κοίταξε τις προπληρωμένες παραγγελίες και μετά την ήσυχη γυναίκα που είχε κρατήσει τα μηχανήματα και τους πελάτες του σε κίνηση ενώ περίμενε την καταστροφή. Υπέγραψε συνεργασία πριν από το επόμενο τεύχος.
Όταν η εξέγερση του Σεπτεμβρίου έφερε τη συνταγματική κυβέρνηση στο επίκεντρο της δημόσιας ζωής, το σεντόνι της Κάτιας ήταν έτοιμο. Οι αναγνώστες που είχαν αγοράσει ένα δείγμα τώρα ήθελαν συνεχή κάλυψη. Η εκτύπωση των επιχειρημάτων δεν κατέστησε εύκολη τη συμφωνία, αλλά έκανε τη δημοσίευσή τους απαραίτητη. Το κατάστημα χρειαζόταν δύο επιπλέον αμειβόμενους ρυθμιστές και ο δάσκαλος μπορούσε τελικά να μειώσει τις ώρες που ξόδευε αντιγράφοντας τα μαθήματα με το χέρι.
Η συνεργασία αγόρασε ένα ισχυρότερο δεύτερο πιεστήριο με τα κέρδη της σεζόν. Η Κάτια παρήγγειλε φθηνές ασκήσεις ανάγνωσης παράλληλα με τις σελίδες δημοσίων υποθέσεων, δίνοντας στην επιχείρηση δουλειά πέρα από μια πολιτική στιγμή. Η μικρότερη αδερφή της έκανε μαθήματα στον επάνω όροφο και αργότερα έμαθε να στήνει τύπο. Το κορίτσι που του είχαν πει να καθαρίσει το πάτωμα τώρα απασχολούσε ανθρώπους των οποίων οι οικογένειες εξαρτώνταν από την κρίση της.
Ο Πάνος τελικά επέστρεψε για να ζητήσει δουλειά. Η Κάτια του έδωσε μια πληρωμένη δίκη και μια αριθμημένη απόδειξη, όχι μια ταπείνωση. Ο ιστός πάνω από αυτό έφερε το όνομά της στον τύπο που είχε επιλέξει η ίδια. Το διάβασε δύο φορές πριν πάρει το ραβδί της σύνθεσης. Έξω, ένα αγόρι κάλεσε τον τίτλο του νέου τεύχους και οι αναγνώστες διέσχισαν το δρόμο προς το μαγαζί που περίμενε κάποτε να φύγει.